Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmak isteyen eşlerin; mal paylaşımı, nafaka, çocukların velayeti ve çocukla kişisel ilişkinin düzenlenmesi gibi boşanmanın mali ve aile yaşamına ilişkin sonuçlarını yazılı olarak karara bağladıkları metindir. Türk hukukunda hâkim, taraflarca kabul edilen düzenlemeyi ve tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını gözeterek bu düzenlemeyi uygun bulup bulmadığını değerlendirir.
Protokolde Bulunması Gereken Temel Unsurlar
- Taraf Bilgileri: Tam ad, T.C. kimlik numarası, adres, iletişim bilgileri.
- Evlilik Bilgileri: Evlilik tarihi, boşanma talebine ilişkin ortak irade beyanı.
- Boşanma Kararı: Tarafların boşanmayı kabul ettiklerine dair açık ifade.
- Mal paylaşımı ve mal rejimi: Eşlerin mal rejimi (edinilmiş mallara katılma, mal ayrılığı, vs.) ve malvarlığının paylaşımı, taşınır-taşınmazların tasnifi, satış veya paylaşım yöntemleri. Hâkim, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre düzenlemeleri değerlendirebilir.
- Nafaka Düzenlemeleri: Yoksulluk nafakası, iştirak nafakası (çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderleri) ve ödeme şekli, miktarı ile süreleri.
- Çocukların Durumu: Velayet kime ait olacak, kişisel ilişki (görüşme) düzeni, bayram ve tatil planları, eğitim masrafları, sağlığa ilişkin tedbirler.
- Ortak Borç ve Yükümlülükler: Kredi, kredi kartı borçları, kira, ortak giderlerin paylaşımı.
- Tazminat ve Manevi Talepler: Varsa maddi veya manevi tazminat taleplerinin durumu (karşılıklı feragat veya talep).
- Hükümler ve İmzalar: Tarih, tarafların imzaları, tanıklar veya avukat imzaları; gerekirse noter onayı ve ek belgeler listesi.
Protokolde Yer Alabilecek Örnek Başlıklar
- 1. Tarafların Kimlik Bilgileri
- 2. Evliliğin Başlangıç ve Bitiş Durumu
- 3. Boşanma Beyanı
- 4. Velayet ve Kişisel İlişki Düzeni
- 5. Nafaka Hükümleri
- 6. Malvarlığı ve Paylaşım Şeması
- 7. Ortak Borçların Tasfiyesi
- 8. Diğer Hükümler (ör. eğitim giderleri, sağlık sigortası, konut hakkı)
- 9. İmzalar ve Ekler
Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü (Şablon)
Aşağıdaki örnek, bilgilendirme amaçlıdır. Metin, tarafların durumuna göre uyarlanır:
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
Taraflar:
- Davacı: [Ad Soyad], T.C. No: [.........], Adres: [........]
- Davalı: [Ad Soyad], T.C. No: [.........], Adres: [........]
1. Taraflar, karşılıklı iradeleriyle evlilik birliğinin çekilmez hâle geldiğini ve boşanmaya karar verdiklerini beyan ederler.
2. Velayet ve kişisel ilişki: Çiftin müşterek çocukları [isim, doğum tarihi] hakkında velayet [kime verildiği] olarak kararlaştırılmıştır. Diğer ebeveyne kişisel ilişki (görüşme) düzeni şu şekilde olacaktır: [görüş günleri, tatil düzeni, iletişim kurallar].
3. Nafaka: Yoksulluk nafakası/çocuğa ilişkin iştirak nafakası olarak taraflar, aylık [tutar] TL ödemeyi kararlaştırmışlardır. Ödeme şekli: [banka havalesi, hesap numarası], ödeme başlangıç ve bitiş tarihleri: [..].
4. Mal paylaşımı: Evlilik süresince edinilen taşınmaz mal [açıklama] şu şekilde paylaşılacaktır: [satış, paylaştırma, veya diğer düzenleme]. Banka hesapları, tasarruf ve araçlar listesi ile paylaşım yöntemi aşağıdaki gibidir: [detaylar].
5. Ortak borçlar ve yükümlülükler: [kredi bilgileri] borcu, [kimin ödeyeceği] şeklinde tasfiye edilecektir. Taraflar, borçtan doğan sorumlulukları ve icra durumlarını karşılıklı olarak bildirmişlerdir.
6. Diğer hükümler: Eğitim, sağlık ve sigorta masrafları için yıllık/aylık paylaşım yöntemi: [detaylar]. Taraflar, protokole uyma niyetindedir ve gerektiğinde mahkemece onaylanmasını talep ederler.
7. İmzalar: Bu protokol, taraflarca [tarih] tarihinde imzalanmıştır. Taraflar, metnin tamamını okuyup anladıklarını beyan ederler.
Davacı İmza: _______ Davalı İmza: _______
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Bu protokolün kesinleşmesi, hâkimin söz konusu düzenlemeyi tarafların ve çocukların menfaatleri bakımından uygun bulmasına bağlıdır. Hâkim, gerektiğinde anlaşmada değişiklik yapabilir.
- Taraflar, mal paylaşımı ve nafaka konularında açıklık ve belge sunmaya özen göstermelidir; mahkeme bu veriler üzerinde değerlendirme yapar.
- Durumun değişmesi hâlinde (ör. taraflardan birinin yeniden evlenmesi, başka bir yerde yaşaması veya ölüm gibi) mahkemece yeniden düzenleme yapılabilir veya talepler gözden geçirilebilir.
- Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayda uygulanacak ifadeler ve tutarlar tarafların durumuna göre belirlenir.
Protokolün Mahkemeye Sunulması ve Onay Süreci
- Protokol hazırlandıktan sonra taraflarca imzalanır ve dava dilekçesi ile birlikte mahkemeye sunulur.
- Mahkeme, tarafların anlaşmasını ve düzenlemenin taraflar ile çocukların menfaatine uygunluğunu inceler. Uygun bulması hâlinde boşanmaya karar verir.
- Mahkeme, gerekli gördüğü noktalarda düzenlemelerde değişiklik isteyebilir veya ek bilgi talep edebilir.
Sık Sorulan Sorular (Kısa Yanıtlar)
- Protokol noter onayı gerektirir mi? Noter onayı zorunlu değildir; ancak imzaların doğrulanması veya ek belgelerin düzenlenmesi için kullanılabilir.
- Taraflardan biri protokole uymazsa ne olur? Uyum sağlanmazsa diğer tarafın mahkeme yolu ile alacak, nafaka veya velayet konularında başvurma hakkı doğabilir; mahkeme mevcut durumu değerlendirir.
- Protokolde değişiklik yapılabilir mi? Durumun değişmesi veya karşılıklı anlaşma ile düzenleme değiştirilebilir; mahkeme de gerek gördüğünde re'sen değişiklik yapabilir.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuza ilişkin özelleştirilmiş bilgi için yetkili bir uzmanla görüşmeyi düşünebilirsiniz.